KU SAABSAN CUDURKA CORONAVIRUS (COVID-19)

COVID-19 siyaabo kala duwan ayuu u saameeyaa dad kala duwan. Inta badan dadka cudurka qaba waxay yeelan doonaan jirro fudud ilaa dhexdhexaad wayna ka soo kabsan doonaan isbitaal la’aan.

Cudurka Coronavirus (COVID-19) waa cudur faafa oo uu keeno fayraska SARS-CoV-2. Inta badan dadka uu ku dhaco fayrasku waxay la kulmi doonaan jirro neefsasho fudud ilaa dhexdhexaad ah wayna ka bogsanayaan iyaga oo aan u baahnayn daaweyn gaar ah. Si kastaba ha ahaatee, qaar ayaa si xun u xanuunsan doona oo u baahan doona daryeel Caafimaad. Gaar ahaan dadka wa-weyn, iyo Dadka kale ee qaba xaalado caafimaad oo hoose sida cudurrada wadnaha iyo xididdada dhiigga, sonkorowga, cudurrada neef-mareenka, ama kansarka waxay u badan tahay inay qaadaan cudurro halis ah. Qof kasta wuu ku bukoon karaa COVID-19 oo si xun buu u bukoon karaa ama u dhiman karaa da’ kasta.

Sida ugu fiican ee looga hortagi karo loogana gaabin karo gudbinta waa in si wanaagsan looga warhayo cudurka iyo sida uu u faafo fayrasku. Naftaada iyo kuwa kaleba ka ilaali infekshanka adiga oo ka fogaanaya ugu yaraan 1 mitir kuwa kale, xidho af-xirka maaskarada si habboon, oo gacmahaaga dhaq ama isticmaal marka aad dhaqayso shaambo ama aalkohool. Is tallaal marka ay noqoto wakhtigaaga oo raac talooyinka qubarada Caafimaad.

Fayrasku wuxuu ka faafi karaa afka ama sanka qofka cudurka qaba isagoo ku jira qaybo dareere ah oo yaryar marka ay qufacaan, hindhisaan, hadlaan, heesaan ama neefsanayaan. Qaybahani waxay u dhexeeyaan dhibco neef-mareeno oo waaweyn ilaa hawado yaryar. Waa muhiim inaad ku dhaqanto anshaxa neefsashada, tusaale ahaan adigoo ku qufacaya suxulka dabacsan ama gacanta u dhig, iyo inaad guriga joogtid oo aad gooni isu taagto ilaa aad ka bogsanayso.

KA HORTAGGA

Si looga hortago caabuqa oo loo yareeyo gudbinta COVID-19, samee waxyaabaha soo socda:

CALAAMADAHA HALISTA AH:

CALAAMADAHA YAR YAR

CALAAMADAHA UGU BADAN

Raadso daryeel caafimaad oo degdeg ah haddii aad leedahay astaamo halis ah. Had iyo jeer wac ka hor intaadan booqan dhakhtarkaaga ama goobta caafimaadka. Dadka leh calaamado khafiif ah oo si kale u caafimaad qaba waa inay astaamahooda ku maamulaan guriga. Celcelis ahaan waxay qaadataa 5-6 maalmood laga bilaabo marka qof uu ku dhacay fayraska si ay calaamaduhu u muujiyaan, si kastaba ha ahaatee waxay qaadan kartaa ilaa 14 maalmood.

Kiiskii ugu horreeyay ee COVID-19 ee Soomaaliya

Wasiirka caafimaadka Dr Fowsiya Abiikar Nuur oo shir jaraa’id ku qabatay magaalada Muqdisho ayaa sheegtay in muwaadin Soomaaliyeed oo ka soo laabtay mid ka mid ah dalalka uu cudurkani soo ritay laga helay cudurka.

‘Waxaan rabnaa inaan ku wargelinno dadka Soomaaliyeed in maanta oo ah Maarso 16, 2020 aan xaqiijin karno kiiskii ugu horreeyay ee coronavirus,’ ayay ku tiri hadal laga sii daayay.

WASAARDDA

©Copyright 2022. FEDERAL MINISTRY OF HEALTH AND HUMAN SERVICES