Ministry of Health & Human Services- Federal Government of Somalia (FGS)

Wasaaradda Caafimaadka & WHO oo dhisayaan Hab caafimaad oo ku shaqeeya Cimilada kaas oo u wanaagsan deegaanka

WHO and the Ministry of Health of Somalia build on innovation to create climate-resilient health systems that are more environments friendly

War-saxaafadeed

WHO iyo Wasaaradda Caafimaadka Soomaaliya waxay dhisayaan hab hal-abuurnimo leh si ay u abuuraan habab Caafimaad oo cimilada u adkeysan kara oo deegaanka u wanagsan.

MUQDISHO, 26 Juun 2022– Laga bilaabo 13 ilaa 17ka Juun 2022, Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada ee XFS iyo Xafiiska Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO) ee Soomaaliya waxay martigaliyeen howl farsamo oo ka socoto Xarunteeda Dhexe iyo Xafiiska Gobolka ee WHO ee Bariga Dhexe, oo ka kooban khubaro ka socda kooxda Hubka Hal-abuurka cusub, iyo sidoo kale Deegaanka, Isbeddelka Cimilada, iyo kooxda caafimaadka. Hawlgalku wuxuu ujeedkiisu ahaa in la isu keeno hay’adaha muhiimka ah, oo ay ku jiraan UN, NGO-yada iyo deeq-bixiyeyaasha, si ay u sahamiyaan oo ay ugu doodaan hababka lagu xoojinayo nidaamka caafimaadka Soomaaliya iyada oo la adeegsanayo xalalka cimilada ugu wanaagsan, sida isticmaalka tamarta qorraxda si loo gaarsiiyo ogsijiinta iyo tas-hiilaadka caafimaadka. gaar ahaan meelaha fog fog iyo meelaha ay adagtahay in la gaaro.
Dhibaatada cimilada adduunka, oo loo aqoonsaday inay tahay dhibaatada caafimaad ee ugu weyn ee soo food saartay aadanaha maanta, ayaa sababtay ifafaale xad dhaaf ah oo abaaro iyo fatahaado ah oo sanad walba ka dhaca Soomaaliya. Dhanka kale, abaarta jirta ayaa Soomaaliya ka dhigtay inay qarka u saaran tahay macluul, iyadoo 6.1 milyan oo qof ay soo food saartay cunto yari iyo 1.7 milyan oo qof oo la il daran heerar gaajo ah.
Marka lagu daro heerka sare ee wasakhowga hawada gudaha, oo ay sababto isticmaalka shidaalka foostada ee guryaha, iyo heerkulka hawada oo lagu qiyaaso inuu kor u kaco sanad walba, xaaladahan ayaa kicinaya duufaan caafimaad oo aan la dabooli karin oo ku wajahan waddan markii horeba jilicsanaa.
WHO oo kaashanaysa Wasaardda Caafimaadka ee XFS, ayaa saddex habab oo Ogsajiin caafimaad ah oo ku shaqeeya cadceedda ku rakibtay Dhuusamareeb, Baydhabo iyo Kismaayo. Warshadii ugu horeysay oo horaantii sanadkan 2021 laga hirgaliyay magaalada Dhuusamareeb ayaa wadada u xaareysa taranka iyo ballaarinta suurtagalka ah, iyadoo ay jirto in 96% ay ka badbaadeen caruurtii la jiifiyay isbitaalkaan iyagoo qaba xanuunka neef-qabatinka, oof wareenka iyo xanuuno kale oo degdeg ah. daaweynta ogsijiinta. Carruurtan ayaa laga yaabaa inay si kale naftooda ku waayeen iyaga oo aan helin ogsijiin caafimaad oo heer sare ah oo uu bixiyo nidaamkan cusub.

“Intii lagu guda jiray safarkayaga hal-abuurka leh ee lagu hagaajinayo helitaanka ogsijiinta caafimaadka, waxaan ogaanay in baahida loo qabo il koronto oo la isku halleyn karo lagu dabooli karo iyadoo la adeegsanayo tamarta qorraxda. Hal-abuurku wuxuu ka dhigi karaa mid Soomaaliya ka hirgala oo waara. Sidaa darteed, waxaan hadda ka fekereynaa suurtagalnimada isticmaalka tamarta qorraxda si aan u helno koronto ku filan dhammaan xarumaha caafimaadka – laga bilaabo Ogsajiinta daawada iyo Talaagadaha tallaalka, qalabka wax lagu shido, nalalka iyo goobaha qalliinka,” ayay tiri Dr Fowziya Abiikar Nuur, Wasiirka Caafimaadka. iyo Daryeelka Bulshadda , Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Kadib booqasho ay ku tageen warshadda Ogsajiinta ku shaqeysa cadceedda ee ku taal Isbitaalka Hanano ee Dhuusamareeb, Agaasimaha a.i., Waaxda Digital Health and Innovation & Head, ee Xarunta Hal-abuurka WHO, Louise Agersnap, ayaa ku boorisay la-hawlgalayaasha inay dib u eegaan xaaladda Soomaaliya. “Maxaa ka dhigaya haweeneyda uurka leh inay safarto boqolaal mayl si ay u umusho ilmo ay qaadi karto? Waa “qalabka iftiinka” ee cisbitaalka kaas oo leh koronto la isku halayn karo, oo ku shaqaynaysa qoraxda taasoo xaqiijin karta dhalmo badbaado leh,” ayay tidhi. “Hal-abuurnimadani waa qalab lagu xalliyo mashaakilaadka, xaaladdan oo kale, dad badan ayaanu ku xallinnay hal tallaal. Soomaaliya ayaa hogaaminaysa, anaguna haddaan nahay Xarunta Hal-abuurka ee WHO waxaan ku hanweynahay in aan wada shaqayn la leenahay dawladda iyo kooxda WHO. Isticmaalkooda hal-abuurka leh ee tamarta cadceedda ayaa dalka u keenaysa guulo badan – waxay badbaadinaysaa nolosha; badbaadinta kharashka daryeelka caafimaadka; iyo badbaadinta deegaanka maadaama ay isticmaasho tamarta cagaaran ee dib loo cusboonaysiin karo.”
“Dib u dhigista ficilku waxay noqonaysaa diidmada ficil,” ayuu yidhi Salvatore Vinci, Lataliyaha Tamarta Joogtada ah ee WHO. “Waa inaan hadda wax ka qabannaa si aan u taageerno tas-hiilaad caafimaad oo badan si ay u helaan tamarta qorraxda. Soomaaliya ayaa ka dhigaysa kiiskii ugu fiicnaa ee maalgashiga tamarta cadceedda ee xarumaha caafimaadka ─ oo leh saacado qorrax, koronto xaddidan oo qaali ah, iyo sidoo kale isbitaallo aan lahayn koronto la isku halayn karo.”
Iyada oo sharraxaysa sida koronto-siinta xarumaha ay faa’iido u yeelan karto, Madaxa Farsamada ee WHO ee Farsamada iyo Unugga Tayada Hawada, Tamarta iyo Caafimaadka, Heather Adair-Rohani, waxay tiri, “Ku-kororinta xarumaha caafimaadka ee tamarta qoraxda waxay xaqiijin kartaa helitaanka adeegyada muhiimka ah ee tayada leh ee haweenka iyo carruurta, kor u qaadaan kor u qaadida adeegyada daryeelka caafimaadka, dhimaya kharashaadka daryeelka caafimaadka, iyadoo la ilaalinayo cimilada oo dhan.”
Dr Mamunur Rahman Malik, Wakiilka WHO ee Soomaaliya ahna Madaxa Ergada ayaa ku nuux-nuux saday, “Ma jirto wax lagu beddelan karo Ogsajiinta. Oof wareenka waa mid ka mid ah sababaha ugu badan ee dhimashada carruurta ee Soomaaliya. Ilmo kasta iyo qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu neefsado hawo nadiif ah, cabbo biyo nadiif ah iyo helidda adeegyo caafimaad oo tayo wanaagsan leh. Waxaa nagu waajib ah in aan hubinno in qof kasta oo Soomaali ah uu heli karo xuquuqahan aasaasiga ah ee aadanaha, annagoo adeegsanayna xalal cusub oo cimilada u wanaagsan.”
——-
:

Wixii macluumaad dheeraad ah, fadlan kala xiriir:

Khadar Hussein Mohamud, Head of Coordination and Communications, Ministry of Health, Federal Government of Somalia, coordination@moh.gov.so
Abdirahman Ahmed Ali, Communication Officer, Ministry of Health, Federal Government of Somalia, communication@moh.gov.so
Fouzia Bano, WHO Somalia Chief of Staff ai, Communications Officer, banof@who.int
Kyle DeFreitas, WHO Somalia External Relations Lead, defreitask@who.int

Xusuusin

Qorshaha Waxqabadka Caalamiga ah ee SDG3 (SDG3-GAP), oo ka kooban 13 hay’adood, Grand Challenges Canada, iyo hal-abuure, Dr Michael Hawkes, ayaa taageero siiyey warshaddii ugu horreysay ee Ogsajiinta ku shaqeysa qoraxda ee Dhuusamareeb.

Fadlan booqo linkiyadaan soo socda si aad u hesho macluumaad dheeraad ah:

Previous Ololaha tallaalka daacuunka ee lagu badbaadinaayo in ka badan 900,000 oo Soomaali ah

WASAARDDA

©Copyright 2022. FEDERAL MINISTRY OF HEALTH AND HUMAN SERVICES